قيّدوا رواحكم يا جماعة، لازم نفوتيو لازم

شارل أزنافور

مغني عادي بجميع المقاييس وصل لآخر عمرو و رغم هذا ما خلّصش لآنتريت ومازال يحب يعيش و يتمتع- على كاسة التوانسة خاصة. هاو ورّيوه الكرهبة إلّي بش تهزّوا لكرتاج، هاو جيبولو مخدّة ريش، هاو أحكموا عالعباد ما ياقفوش في حضرتو، هاو أعطيوه مليار تسبقة على غُناية بش يأدّيها بصوت يرعش و يخشخش

ومسكينة تونس آش تقاسي

Tunisie 2050

Est-ce que quelqu’un a lu le livre de K. Kaddour: Tunisie 2050 ? Comment l'avez-vous trouvé?

Je me suis procuré ce bouquin à la foire du Kram et je dois dire que je n'ai pas été tout à fait séduit par la linéarité de l'analyse. Toutefois ceux qui, comme moi, sont passionnés par la prospective apprécieront la rigueur et le sérieux de l'approche.

J'aimerais quand même rappeler qu'il n'y a pas une seule manière de prospecter, et qu’il existe grosso modo trois écoles contemporaines tout à fait distinctes dans leur façon de procéder et les objectifs de leurs analyses.

- L’école américaine- ‘scientifique’: essentiellement orientée vers les tendances statistiques et probabilistes. Cette méthode a migré du milieu militaire vers celui des entreprises, un peu comme Internet.

- La méthode française, ‘prospective’, qui remonte aux années 50. En plus d’être quantitative c’est également une méthode normative, c'est-à-dire qu’elle stipule qu’il y a des futurs plus désirables que d’autres. Elle se penche essentiellement sur les tendances historiques, l’identité et le rôle des acteurs de changement, et sur la ‘forte impulsion politique’ (je cite M. Kaddour) qu’ils peuvent entrainer de manière consciente et volontariste. C’est l’analyse qui se trouve à l’ origine des plans quinquennaux initiés par la France et adoptés plus tard par ses colonies.

- La méthode Shell- ‘’logique intuitive’, développée pendant le boom pétrolier des années 1970. Elle repose sur une analyse qualitative et déductive qui part du principe qu’il y a des facteurs présents susceptibles d’entrainer le changement; que les acteurs ne sont pas nécessairement connus d’avance; et que leurs motivations ne sont pas constantes non plus. Les scénarios sont construits par de petits groupes de chercheurs qui mettent à jour leurs analyses sur la base de nouveaux éléments qui peuvent émerger et réduire l’incertitude. On ne parle pas de 'tableau de bord prospectif' (je cite encore une fois M. Kaddour) mais de 'futurs possibles'. En d'autres termes on ne prédit pas l’avenir, on le crée, maintenant, au jour le jour.

Je suis convaincu que la méthodologie Shell est bien meilleure que les deux autres. On ne devrait pas se 'projeter' en 2030 ou 2050 mais essayer de tenir compte de toutes les complexités de la situation actuelle du pays ainsi que les scénarios probables sur le très court-terme d'abord, les 2 à 5 ans à venir. Je pense aussi que nous devrions cesser de nous imposer le benchmark européen pour ce qui est des indicateurs de développement. L'Europe ne bouge plus depuis quelques années et sa situation ne risque pas de s'améliorer avec un âge médian de 45 ans et des économies qui stagnent. On devrait plutot nous comparer aux pays émergents et/ou nouvellement industrialisés: Brésil, Chili, Argentine, Iran et Corée du Sud, pour ne citer que ceux-ci.

Aman Aman

So beautifully interpreted by Danish-Tibetan singer Kesang Marstrand. She is very articulate for a non-native speaker of Tunisian arabic isn’t she? Absolutely wonderful stuff.

وزير على وْضو

وزير تونسي يصرَّح في احتفال شريكة تونسية بحصولها على شهادة جودة أنّو 'طاهر' و'على وْضو' و يحب 'يقرا الفاتحة على... زيادة مقررة في الأجور

أيّا باهي. خلّيني أنا من شيرتي نقرا الفاتحة على إمارة..يا ربّي جمهورية الغد. يالله، قول معايا

...

أمثال شعبية ليبية عجبتني -2

يلعن بو السلطان في غيبته

دار الزوالي مليانه بالڨسم على الله

نشكيله مالعڨر وايڨولي شن عندك مالعويل (قداش عندك صغار)ر

جوّع الكلب يتبّعك

اللي تديره العمشة ياكلو ضناها

الكلب الاحمر يحساب روحه من العجول

في ركني ويعاركني

غارق والحبل قصير

دنّو باب للكلاب

طرّدها ما لحڨها ڨلها برّي معتوڨه

ضيف ليله ما تورّيه فڨرك

شايلها السيل وتزغرت

كيف عرس الكلاب: الراكب واحد واللي ينبحن مية

الكف اللي بعده 'يا سويدي!' بلاش منه خير

ماو لاباس؟

بعد ما عملها الشابي سمعت إلي نهار الإثنين أحمد ابراهيم من حزب التجديد ناوي يتكلم في قناة برّانية ماشية ببركة القرضاوي والبترودولار. علاش؟ على خاطرو ماهوش قاعد يتعدى في الإعلام التونسي؟ إيه عاد شبيه، ما فمّاش كان التلفزة والردجون في الدنيا

فمّة الأنترنات..فمّة تويتر و الفايسبوك وتن.بلوڨ و سكند لايف والموقع متاع التجديد إلّي يلزموا أقل بيروقراطية و أكثر حياة. خير من الكلام في شان متطرفة و كذّابة

أحّيْت و برّه

Un peu de bon sens svp!

Depuis des mois je publie et commente des photos de Tunisie sur Facebook et des dizaines d’amis ou d'amis d'amis ont été assez séduits pour décider de partir a la découverte de mon pays–j’en suis ravi.

Ravi, sauf pour les chinois, qui sont pratiquement les seuls à avoir besoin d’un visa. Pourquoi imposer un visa à des gens qui dépensent trois ou quatre fois plus que le touriste occidental? Je ne sais pas.

Si vous connaissez le nom de celui qui décide de ces choses là au niveau du ministère des affaires étrangères, billéhi faites lui savoir qu’il serait temps de lever l'embargo!

Don du sang

Alors qu’il y a quelques mois mes compatriotes se ruaient sur les centres de collecte pour faire don de leur sang aux palestiniens de Gaza, dans un élan de solidarité qui a permis de dépasser le besoin en ce liquide précieux, aujourd’hui les hôpitaux tunisiens souffrent d’un manque cruel d’unités de sang et plusieurs personnes meurent tous les jours à cause de cette pénurie.

Je me demande pourquoi la notion de don n’a plus aucun sens dans mon pays. Pourquoi les sentiments priment toujours sur la raison. Pourquoi le show-off est systématique dès qu’il s’agit de montrer qu’on est solidaire d’une cause. Pourquoi les gens ne répondent jamais présents lorsqu’il n’est plus question d’afficher sa bonne volonté mais de faire un véritable acte citoyen, individuel et gratuit.

[daylife.com]

The BIRD is back!

توضيح

نتقلّق ياسر كيف يوصلني جواب الكتروني 'يستنكر' ولو بلوغة منمّقة و ديبلوماسية رأي عبّرت عنّو في مدوّنتي

.

شنوّة هذا الكل على خاطرني عبّرت في مساق حديث عن رفضي للتجنيس؟ أيه نرفض التجنيس في المبدأ وفي التطبيق-خلّيني نوضّح أكثر: نرفض تجنّس التوانسة بجنسيات غربية خاصة وما يهمنيش في الجنسيات الأخرين-. وين المشكل؟ إذا كان شيرين عبادي، جايزة نوبل للسلام وإلي تشرفت بمقابلتها في جنيف، هي نفسها تقول أنّو بالنسبة ليها كل إيراني تخلّى عن بلادو واتجنّس هو شخص متوفّي. زعمة هي اِكستريميست زادة؟

موقفي الغادي شويّة ماليسار كان تحبّوا تحكيو بالمنطق الغربي متاعكم متاع يمين ويسار. بالفلاقي أنا ضد الاستعمار الجديد هذا إلّي قاعد يستنزف في طاقاتنا البشرية كدولة نامية بالابتزاز المالي، بعد ما استنزف مواردنا الطبيعية بالسرقة الموصوفة

هوفي الحقيقة رايي في الموضوع هذا تبلور من برشة برشة برشة مواقف عشتها في العشرة سنين لإخّرين موش من فراغ. نتفكّر مثلا وقتلي كنت في تونس نهار مالنهارات لقيت واحد صاحبي تونسي يتغصور قتلو شبيك قاللي ماشي بش نجدد بطاقة الإقامة متاعي وربي يستر. قمت نضحك قتلوا ياخي سخنت عليك الدنيا، إقامة شنيّة إلي تحب تجددها؟ قاللي: 'ماني جزايري ياخي ما في بالكش'. سنين الله نتعامل معاه على أساس أنّو تونسي يطلع جزايري! وقتها الحقيقة تشوكيت مالسيستام هذا إلّي يحرم أجنبي عايش معانا و يساهم في اقتصادنا وحضارتنا مالجنسية وحق الإنتخاب و يبجّل عليه المهاجر إلي يهبطلك مرة في العام كيما أي توريست قال شنوّة آهاوكا حط زوز صوردي في تسكرة طيّارة. وينو العدل؟

ومن بعد كيف خرجت اطّلعت على أحوال ال'دياسبورا' عن كثب وما عجبتنيش برشة. موش لازم نحكي شنوّا ريت احتراما لخصوصية العباد أمّا أنا حاليا متأكْد من حاجة برك: التوانسة إلّي يهاجروا بصيفة نهائية يتكلّفوا للمجموعة الوطنية أكثر ملّي يجيبولها، على خاطر الهجرة متاع توّة هي خاصة هجرة متاع إطارات موش كيما السبعينيات هجرة متاع يد عاملة ما عندهاش مهارات.. وبالطبيعة الطامة هو أنّو الحكومة بيدها تتعامل معاهم بمنطق 'خلي يمشي باُنقص بطّالة في البلاد'. لا يا سيدي ما نخلّيشي يمشي. يقعد في بلادو أو يتعامل معاها مباشرة من مكان الإقامة متاعو. ونشوف علاش عندي بطالة من أساسو في بلاد فيها راسين و دوّامة

.

على كل حال أنا واحد مالناس نحبّذ أنّو قانون الجنسية الحالي يتقلب. يعني نردّو هجرة التوانسة صعيبة أما تجنّس الأجانب بالجنسية التونسية ساهل إذا كان عندهم كفاءة. إنتي عالم؟ باحث؟ أديب؟ طبيب؟ راجل أعمال؟ طالب افريقي في معهد التجارة متاع كرتاج و البوليتكنيك متاع المرسى؟ أقعد مالا إخدم هنا و في ظرف أربعة سنين تاخو الباسبور التونسي. معناها سيستام 'استحق جنسيتك'* إلي عملت بيه أمريكيا نهضتها

.

أما بالطبيعة قبل ما يصير تغيير كيمن هذا يلزم تغيير في نظرتنا للبلاد ومستقبلها..وتغيير في إدارتنا للاقتصاد..وتغيير في نفسيتنا. أمّا هات أعطيني شكون يفهمك
------------------------------

*earn your citizenship

Resistance

[daylife.com]

Obama's disappointing speech

I am not surprised many people in my country showed little or no interest in Obama’s speech in Cairo. Like me, they are tired of being reduced to a cliché: “Muslim”.

Surely there are millions and millions of ways of ‘being Muslim’? Surely many Muslims would not say that faith defines them, but other things such as national origin, political beliefs, or professional pursuits? Surely many people who are labelled as ‘Muslims’ would not say they are Muslim at all?!

One has to have very little sense of the world out-there to address (albeit with a message of peace) 1.5 billion individuals as if they were a clearly bounded and homogenous group. Frankly, does anybody go around nowadays and make speeches to the ‘Christian’ or ‘Hindu’ or ‘Buddhist’ or the ‘I-couldn’t-care-less-about-religion’ world?

Mr Obama is doing more harm than good. He is reproducing, reinforcing and perpetuating the received ideas and misunderstandings that prevailed under W's leadership. This is absolutely distressing.

“Pour que les tunisiens soient plus civilisés” : auto-flagellation et sous-développement durable

Vous savez rien dans la vie n’est aléatoire. Si on est sous-développé, c’est qu’on a de bonnes raisons de l’être.

Il y a sur Facebook un groupe qui se fait appeler : “Pour que les tunisiens soient un peu plus civilisés”. Un groupe de 4000 membres qui appelle les tunisiens, héritiers d’une histoire trimillénaire dépourvue d'un quelconque événement dont ils pourraient avoir honte, à être plus civilisés. Pourquoi les tunisiens en particulier? je ne sais pas. Pourtant les italiens ne font jamais la queue. Les anglais jettent leurs cannettes de bières n’importe ou, crachent et vomissent sur le trottoir. J’ai failli me faire renverser une fois par un conducteur belge qui a brûlé le feu rouge. La premiere chose que j'ai vue en sortant de la gare du nord a Paris il y a 7 ans est un juif orthodoxe qui s'est fait arracher le chapeau noir qu'il portait par un jeune. Je me suis fait volé de l’argent par un suisse. Je ne pense vraiment pas que tous ces individus soient plus civilisés que moi!

Tout ce que j’ai envie de dire en voyant ce groupe (hormis une dizaine de gros mots) c’est dommage. Dommage que ma génération soit complètement a côté de la plaque. Dommage qu’elle n’ait rien compris. Dommage qu’elle soit aussi vile.

Ce poste de Lina résume ce que j’ai à dire à ces gens. Et j’ajouterai : si vous êtes a l’étranger, donc dans un pays ‘civilisé’, restez-y brabbi et oubliez-nous. La naturalisation a été conçue pour des types de votre espèce.

Dbaret el week-end: felfel mehchi

J’ai relevé le défi culinaire du week-end dernier avec un petit décalage horaire d’une semaine ;)

كليمة للأحزاب

عندي ملاحظة صغيرة أمّا هامة ياسر نحب نسوقها لممثلي الأحزاب السياسية في تونس

نحب نقوللهم، المرة الجاية كيف تعطي تصريح للإعلام أو تعبّر عن موقف عبّر عنّو باسمك الشخصي أو باُسم الحزب إلّي تنتمي ليه، موش باُسم مجموعة تتجاوز حدود حزبك كيما 'المدونين'، أو العشرة ملاين نسمة إلّي يكوّنوا 'تونس' و'الشعب التونسي'ي

يعني مثلا وقتلّي ناس مالتقدمي يظهرلهم إلّي خطاب أوباما يثير 'تفاؤلا حذرا في تونس' أنا كمواطن تونسي مانحسش الكلام هذا يعبّر على رايي و نعرف برشة ناس ماعندهم حتى تفاؤل من حتى نوع بخطاب أوباما

نفس الشي بالنسبة للمنتمين لحزب التجديد، على خاطر فمّة فرق كبير بين أنّو تلاثة أو أربعة مدوّنين عبّروا عن تطلّعاتهم المغاربية كيما رينا السنا و بين أنّك تحكي تقول عليهم المدوّنين الكل تجنّدوا للإحتفال بيوم المغرب العربي تعبيرا عن طموح مشترك

كيف كيف بالنسبة للناشطين في صفوف التجمّع. يعيّش خويا أو أختي اتكلّم باسمك و باُسم حزبك آكاهو المرّة الجاية كيف تجي تعبّر عن رؤيتك للإقتصاد والسياسة في البلاد

Immigration sénégalaise en Tunisie

Lu ici

--------------
"La migration sénégalaise en Tunisie est maîtrisée .... Il existe entre Tunis et Dakar un programme d’échanges avec bourse dont bénéficient les étudiants. Il y a aussi des étudiants qui sont venus à titre personnel et qu’on retrouve dans les instituts et écoles privés. Des marabouts se rendent aussi en Tunisie pour y exercer leur pratique. Cependant, il y a un nouveau phénomène de migration assez «regrettable» selon l’ambassadeur du Sénégal. De plus en plus, a –t-il remarqué de jeunes sénégalaises viennent en Tunisie en tant que domestiques. «Elles nous posent beaucoup de problèmes». «Il faut le dire la Tunisie st plus ouvert au sens où les Sénégalais, même ceux qui ne sont titulaires que d’un passeport ordinaire peuvent s’y rendre sans visa d’entrée. Par contre au bout de trois mois de séjour, ceux qui ne disposent pas de carte de séjour, entrent dans l’illégalité ». Une situation d’irrégularité qui donne du fil à retordre aux représentants diplomatiques chargés de protéger leurs ressortissants.

Les domestiques sénégalaises, sommées de régulariser leur situation par une carte de séjour ont toutes les peines du monde de se la faire procurer par leur employeur. Pour l’ambassadeur : « Il faut sensibiliser la population pour éviter que l’on soit en face d’une situation très difficile".
------------------

Déjà que la loi n'encadre pas le travail des aide-ménagères tunisiennes, dont la plupart ne bénéficie d'aucune sécurité sociale, je n'ose pas imaginer les conditions de travail des sénégalaises employées au noir.

موش وقيّت نراجعوا مفهوم 'الخدمة الوطنية'؟

أنا واحد مالناس من أشد المدافعين عن الخدمة الوطنية و يظهرلي حاجة ضرورية أنّو كل تونسي يمر في فترة من حياتو بتجربة تخلّيه يفهم آش معناها وطن وأرض ووحدة مصير- هاذي حاجات تتعاش ما تتقراش في الكتب

لكن الشي إلّي نلاحظ فيه هو أنّو مفهوم الخدمة الوطنية قعد جامد ملّي عملنا جمهورية وكوّننالها جيش. المجتمع التونسي متاع اليوم مختلف جذريا عالمجتمع متاع عام سبعة وخمسين: متعلّم أكثر، مرفّه أكثر، النسا تخدم، العباد عندها طموحات مختلفة ... والواقع الجيو-سياسي مختلف زادة. اليوم ماناش في حالة تأهب قصوى بما أنّو علاقاتنا مع جيراننا طيبة وأنا فخور ياسر إلي كيف نحل صفحة تونس في السي-آي-أي نلقاها البلاد الوحيدة إلّي ما عندها حتى خلاف سياسي أو عسكري مع حتى بلاد في الدنيا. هاذي بالحق حاجة هايلة! بالطبيعة موش مضمون أنّو السِلم يتواصل للأبد لكن حتى لوكان لا يقدّر صارت حاجة أنا وإنتي والناس الكل تعرف إلّي ترسانتنا العسكرية متواضعة و بش نحتاجو لمساندة حلفاءنا مالقوات الكبرى موش لتجنيد المواطنين العاديين

.
لِذا أنا نقترح أنّو الخدمة الوطنية تكون مدَنية أوّلا ونخلّيو التكوين في المجال العسكري اختياري (وهنا نحب نفتح قوس باش نقول إلّي فمّة برشة شبان يتوجهوا للآكاديمية العسكرية بعد الباك موش اضطرارا أمّا على خاطر تكوينها في المجالات التقنية ممتاز- معناها يلزمنا اننحيو من بالنا فكرة أنّو إذا كان الجيش يولّي اختياري آتاوا حتى حد ماعاد يدخلّوا) . وهنا فمّة ميات طريقة وطريقة للإستفادة مالطاقات الشابّة متاع البلاد، نسا ورجال، مدَنيّا وباقي في إطار الخدمة الوطنية. مثلا ينجّم طبيب يتطوّع أنّو يعدّي لمُرضى زواولية بلاش، نهار في الجمعة و لمدّة عام. ينجّم أستاذ يمشي يقرّي دروس خصوصية بالمجان في مناطق محرومة. ينجّم مهندس يمشي يساهم في التكوين التقني متاع الجنود أمّا من غير ما يتجبر أنّو يتجنّد. عامل في الخارج ينجّم يتطوّع يسكّن عندو طالب تونسي ما هوش ممنوح. هاذوما بالحق حاجات تقوّينا كأُمّة وتخلّينا نفهموا آش معناها وطن، من غير شدّان السّلاح ومن غير حِصص سنويّة و تعيينات

الشي هذا معمول بيه في البلدان المتقدمة إلّي ماهيش في حالة حرب ، وأحنا آش ناقصنا بش نعملوا كيفهم؟

أمثال شعبية ليبية عجبتني

كلمة حا تلم الإبل

زكّار ومحاذي قافلة

إلّي يطيّب السم يذوقه

إلّي يقول لك يقول عليك

القياس ميّا والقََص مرّة

هي هنا وصياحها في الواد

وصّلني لجربة وخوذ حماري

منتّفة وتحضن في أم الريش

لبسوا الكتان ونسيوا ماكان

إلّي ما يبكي غاصرتّه العبرة

تحزّمت العصبانة بالمصارين

أضرب بمنقارك ماينفعك زوي

إلّي فمّه بلا سنون ما يضحكشي

إلّي ماشبح تونس تعجبه الحنايا

خلّط روحك مع النخّالة يبربشك الدجاج

Réponse à....

Je voudrais répondre au 4ème commentaire que mon dernier billet a suscité en disant la chose suivante:

On ne peut pas critiquer l’état actuel de la politique tunisienne dans l’absolu en disant qu’il est mauvais et basta, parce qu’à ce moment là tous les systèmes du monde sont défaillants, y compris ce qu’on appelle de ‘grandes démocraties’. Avant de porter un quelconque jugement de valeur il faut retrouver et comprendre les origines du système actuel de gouvernance dans notre pays. Et là on ne peut plus séparer le fonctionnement du pouvoir politique de celui de la société, même si dans les faits ces deux sphères nous semblent bel et bien distinctes.

Alors comment fonctionne la société tunisienne? Je dirais qu’il ya trois pouvoirs essentiels qui la régissent. Et ce ne sont ni l'exécutif, ni le judiciaire, et encore moins le législatif.

- D’abord il y a le pouvoir de la parenté (kinship), qui est beaucoup plus présente que la classe sociale dans le quotidien des gens, et cela ne date pas d’aujourd’hui. S’identifier en tant que ‘fils, fille ou femme d’un tel’ est un rite de passage sans lequel il est difficile d’être membre à part entière de cette société, et il trahit la longue tradition monarchique et patriarcale du pays.

- Ensuite vous avez une certaine version de la religion musulmane qui constitue le système de valeurs de la plupart des tunisiens même lorsqu’ils ne sont pas particulièrement croyants ou pratiquants. Il est quasiment impossible de se détacher de ce système lorsqu’on a fait l’école publique, même si l’expérience individuelle peut y apporter un certain nombre de changements plus tard dans la vie.

- Enfin il y a la langue (Ed-derja, et non pas l’arabe littéraire). Car en Tunisie, comme dans la plupart des sociétés orientales, la culture est essentiellement orale et le langage quotidien continue de jouer depuis des siècles un rôle fondamental dans l’organisation de la société.

A ces trois composantes sociétales a été superposé un mode de gouvernance postcolonial français, républicain, qui lui est le fruit de transformations historiques profondes que la société tunisienne n’a pas connues. De plus, on communique ce mode de gouvernance en utilisant el Fos-ha, l’arabe classique, une langue élitiste et étrangère au commun des tunisiens. C’est la raison pour laquelle le système politique actuel repose beaucoup plus sur le plébiscite (el moubay3a) que sur le vote réfléchi.

C’est ça la culture politique du pays et tu la retrouveras systématiquement dans chaque ‘dachra’, chaque '7ouma', chaque entreprise, chaque association, et chaque établissement scolaire. Allez dans n’importe quelle communauté, qu'elle soit institutionalisée ou non, et vous trouverez celui ou celle qui fait la loi mais ne la subit jamais et qui, à compétence égale et parfois moindre, a beaucoup plus de chance que les autres membres de dicter la méthode de travail en toute légitimité et sans trop de contestation. Il peut s’agir de la personne la plus âgée (supposée mieux connaitre les rouages de l’organisation), de celle qui affiche le plus sa piété (el haj), ou de celle que l’on dit issue d’une ‘bonne famille’ (et pas nécessairemnent riche).

C’est pour ça que je dis encore une fois qu’il ne faut pas critiquer dans l’absolu mais en ayant conscience de ces caractéristiques de la société tunisienne. Oui il y a des restrictions sur le travail des partis et des intellectuels, mais ces restrictions existent à cause, pas en dépit des facteurs que j’ai mentionnés (et de bien d'autres sûrement). En définitive nous sommes tous impliqués dans le vide et la passivité du moment; ce n’est pas seulement l’affaire du gouvernement. Et là effectivement, na7ki bjeddi :)

Photo Quiz

Who is she?

إنتخابات بلا حملات؟

مازالوا قدّاش..أربعة خمسة أشهرة عالإنتخابات؟ أيْ وينهم مالا الحملات متاع المترشحين؟ في الهند (آهاوكا نقارن بدولة نامية موش بأمريكيا- مانا عنّا عقدة ما نقارنوش رواحنا بالعالم لول؟) الدنيا قامت و قعدت لمدة عام قبل الإنتخاب، وأحنا وينهم مترشحينا؟ ويني برامجهم؟ أفكارهم؟ خطاباتهم؟؟؟

.

على كل حال إقتراحاتي للرئيس المنتَخَب قلتها وقتلّي كنت شاب و لافايدة في إعادة ذكرها. قلت زادة في برشة مناسبات إلّي جماعة السياسة يلزمهم يتواصلوا معانا أحنا الناخبين (في الكلام والكتيبة) بلوغتنا الدارجة موش بالسوري وموش بالفُقهي. هذا واجب عليهم وماهيش مزية وإلّي بالنسبة ليه الدارجة 'لوغة سوقية' و إلا 'موش لوغة بالكل' ماعليه كان يمشي يُنشُط في البلاد إلّي تساعدوا وباللّسان متاعها- في لآمان

نحب زادة اننبّه المترشحين إلّي راهو إنتخاب السنا ماهوش كيما الإنتخابات إلّي فاتو. أوّلا الظرف الاقتصادي صعيب ياسر و الناس متخوّفة مالمستقبل. ثانيا المجتمع ولّى متوسط العمر فيه تلاثين ماعادش 'آش وعشرين'. ثالثا العباد عينيها تحلّت وولات تعرف بالضبط آشنوّا صاير في البلدان الأخرين. لذا ننصحكم،إذا كان تحبّوا العباد تتصنّتلكم وتتفاعل معاكم، أنّكم تتجاوزوا الشكل و تخمّموا مليح مليح في المضمون متاع حملاتكم المرّة هاذي

.

أنا واحد مالناس نرى إلّي الانتخابات السنا يلزمها تكون مناسبة بش نحلّوا حوار وطني على سياسات الدولة منذ الاستقلال. إينعم منذ الاستقلال و موش من خمسة أو عشرة أوعشرين سنا برك. ما انجّموا نقدّموا خطوة إلا ما نفهموا رواحنا منين أحنا جايين، شنوما الحاجات الباهين إلّي عملناهم، وشنوما خاصّة الأغلاط إلي غلطناهم وخلاونا ما نحققوش طفرة كيما الّي صار في كوريا و جنوب افريقيا والشيلي. علاش إقتصادنا في ألفين و تسعة مازال يعتمد على سياحة الجياع والفلاحة التقليدية مثلا؟ علاش البطالة ما طاحتش؟ علاش ما طوّرنا حتى صناعة؟ علاش ماعنّاش بحث علمي بالفم والملا؟ علاش منتوجنا الثقافي رديء وماهوش يتناول في المسائل الحقّانية متاع المجتمع التونسي؟ علاش نستوردوا في تكنولوجيا ضارّة كيما النووي من عند الفرنساوي؟ علاش نستوردوا في التكنولوجيا من أصلو؟؟ قدّاش يتكلفوا سفاراتنا للمستحق و قداش جابوا من آفار للبلاد؟ قدّاش يتكلّف التونسي إلّي يخرج البرّه وقداش يجيب؟ وينهم العباد إلّي كوّنناهم في العلوم والآداب والفن بالعملة الصعبة؟ علاش عنّا ستة و عشرين وزارة في بلاد تنجّم تلم امّاليها الكل في حومة؟ علاش ما فضّيناش مسألة الدين والدولة وعلاش هالمزايدات من كل شيرة؟ علاش عنّا فوبيا ماللوغة الأنقليزية ومكبّشين في لوغة مستعصية وهامشية كيما السوري؟ علاش حطّينا رواحنا تحت رحمة أوروبا ، القارة الّي ماعندها حتى مستقبل، وقتلّي الصين والهند والبرازيل طالعين عندهم مدّة؟

.

السؤالات هاذم لازم يتطرحوا و لازم يتناقشوا- توّة توّة- والتوانسة الكل في الداخل والخارج يتحطّوا قدّام مسؤولياتهم

Un dictateur peut en cacher un autre

Il ne faut pas croire qu'avec le décès d'Omar Bongo les gabonais sont vraiment venus au bout de leurs peines.

Maintenant on verra si le fils fera 'mieux' que son père, car un record de 42 ans n'est pas tout à fait facile à battre.